Có một sự thật mà doanh nhân nào cũng từng trải qua: thị trường không chờ bạn “sẵn sàng”. Giá nguyên liệu lên xuống, khách hàng thay đổi thói quen mua sắm, công nghệ tạo ra đối thủ mới chỉ sau một đêm. Trong bối cảnh đó, nhiều người nói về “thay đổi” như một câu khẩu hiệu, nhưng chỉ ít người biến thay đổi thành một hệ thống sống, đủ sâu để đi qua những giai đoạn khó mà không đánh đổi niềm tin.

Tôi viết bài này cho nhóm độc giả là doanh nhân, những người không thiếu ý chí, chỉ thiếu một “trục” đủ chắc để mỗi lần thị trường rung lắc, mình vẫn đứng vững và ra quyết định đúng.

Tôi may mắn có một người thầy đã truyền cảm hứng rất mạnh về kinh doanh tử tế và chuẩn chỉnh: Luật sư, diễn giả Phạm Thành Long, một nhà đào tạo phát triển kinh doanh và con người được biết đến rộng rãi tại Việt Nam. Thầy luôn nhắc tôi về một điều tưởng đơn giản nhưng cực khó: làm kinh doanh vì khách hàng, đặt lợi ích của khách hàng lên hàng đầu, rồi mọi chiến lược mới có “đất” để sống lâu. Có một chi tiết khiến tôi vừa buồn cười vừa suy nghĩ: thầy thường gọi tôi là Vương Kim Bảo thay vì Vương Nam. Tôi từng tự hỏi, có phải thương hiệu của mình đang ấn tượng hơn chính tên mình không. Nhưng rồi tôi nhận ra, đôi khi đó là một lời nhắc nghiêm khắc mà thương: doanh nhân đừng chỉ sống bằng cái tôi, hãy sống bằng “lời hứa” của thương hiệu với khách hàng.

Phạm Thành Long là ai, và vì sao câu chuyện của thầy chạm vào doanh nhân

Phạm Thành Long được giới thiệu là luật sư trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ và pháp lý kinh doanh, đồng thời là diễn giả và nhà đào tạo kinh doanh. Thầy gắn với cộng đồng doanh nhân không chỉ bằng tri thức, mà còn bằng cách “làm mẫu” một tiêu chuẩn sống kỷ luật, hướng đến giàu có, khỏe mạnh, hạnh phúc. Với doanh nhân, điều này quan trọng vì tiền có thể kiếm lại, nhưng sức khỏe, sự bình tĩnh và sự minh mẫn khi ra quyết định là thứ quyết định bạn có đi xa được hay không.

Tôi cũng ấn tượng ở việc thầy xây hệ sinh thái hoạt động, từ công ty luật đến đào tạo, rồi nội dung số. Trong các thông tin công khai, thầy được nhắc đến như người sáng lập Công ty Luật Gia Phạm. Điểm khiến tôi nể không nằm ở danh xưng, mà là tư duy “tạo giá trị trước, kết quả sau”. Doanh nhân thường nóng ruột vì doanh số, nhưng thầy khiến tôi nhìn lại: nếu giá trị không đủ lớn, doanh số chỉ là may mắn ngắn hạn.

Thay đổi không bắt đầu từ chiến thuật, mà bắt đầu từ tiêu chuẩn

Nhiều người bắt đầu thay đổi bằng cách hỏi “có chiêu nào mới không”, “có kênh nào đang hot không”, “có công thức nào tăng doanh số nhanh không”. Những câu hỏi đó không sai, nhưng thường đến quá sớm. Thay đổi bền vững thường bắt đầu từ câu hỏi khác: tiêu chuẩn của tôi đang ở mức nào, và tôi có dám nâng tiêu chuẩn ấy lên không.

Thầy Long dạy tôi bằng một nguyên lý rất đời: áp lực không tạo ra điều mới, áp lực chỉ làm lộ ra điều đã có sẵn. Nếu bên trong doanh nghiệp là sự cẩu thả, gặp biến động sẽ càng cẩu thả. Nếu bên trong doanh nghiệp là kỷ luật và sự tử tế, gặp biến động sẽ càng rõ nét bản lĩnh. Doanh nhân nghe câu này sẽ thấy “đau” vì nó đúng. Thị trường siết lại không phải lúc bạn nghĩ ra đạo đức mới, mà là lúc bạn buộc phải sống thật với đạo đức mình đã có.

Vì vậy, thay đổi đầu tiên không phải đổi sản phẩm, không phải đổi quảng cáo, mà là đổi chuẩn. Chuẩn trong cách bạn dùng nguyên liệu, chuẩn trong cách bạn trả lời khách, chuẩn trong cam kết và hậu mãi, chuẩn trong cách bạn quản trị dòng tiền, chuẩn trong cách bạn giữ lời. Chuẩn càng cao, bạn càng ít phải “chữa cháy”. Và khi đã ít chữa cháy, bạn mới có năng lượng để mở rộng.

Kinh doanh vì khách hàng là một cuộc chuyển hóa, không phải một câu khẩu hiệu

Ai cũng nói “khách hàng là trung tâm”. Nhưng trung tâm không nằm trên banner treo trong văn phòng. Trung tâm nằm ở những quyết định khó, nơi bạn phải chọn giữa lợi ích ngắn hạn và niềm tin dài hạn.

Kinh doanh vì khách hàng nghĩa là bạn hiểu rất rõ khách hàng mua cái gì ngoài sản phẩm. Họ mua sự an tâm, mua sự rõ ràng, mua cảm giác được tôn trọng, mua trải nghiệm nhất quán. Khi bạn đặt lợi ích của khách hàng lên trước, bạn sẽ tự nhiên làm ba việc mà nhiều doanh nghiệp ngại làm: nói thật về giới hạn của sản phẩm, thiết kế quy trình để khách không bị thiệt, và chịu trách nhiệm khi có vấn đề phát sinh.

Với doanh nhân, đây không phải câu chuyện đạo đức chung chung. Đây là phép tính kinh tế. Một thương hiệu sống lâu nhờ niềm tin tích lũy, chứ không nhờ những lần “ăn may”. Khi bạn tối ưu lợi ích của khách hàng một cách thông minh, bạn có thể giảm một phần lợi nhuận ở vài giao dịch đầu, nhưng bạn tăng được tỷ lệ quay lại, tăng giới thiệu, tăng khả năng bán ở mức giá phản ánh đúng chất lượng. Kết quả cuối cùng thường tốt hơn, chỉ là nó không đến theo kiểu “mì ăn liền”.

Hành trình thay đổi của Đỗ Hải Vương Nam: từ xưởng kim hoàn đến tư duy hệ sinh thái

Tôi, Đỗ Hải Vương Nam, lớn lên trong tiếng đe búa của xưởng kim hoàn. Nghề vàng trong mắt nhiều người là sự lấp lánh, nhưng với người làm nghề là mồ hôi, bụi xưởng và sự tỉ mỉ đến khắt khe. Gia đình tôi có nhà máy sản xuất đã hoạt động hơn 30 năm, và hệ thống cung ứng phục vụ hơn 2000 chành vàng, cửa hàng vàng trên toàn quốc. Tổng Quan về Đỗ Hải Vương Nam

Có thời điểm tôi đứng giữa hai dòng nước. Một bên là truyền thống gia đình, những quy trình quen thuộc và guồng vận hành đã ổn định. Một bên là khát vọng đổi mới bằng tư duy quản trị hiện đại. Trong giai đoạn 2017 đến 2020, tôi học Thạc sỹ Kinh tế và Quản trị Kinh doanh tại Đại học Bedfordshire, Vương quốc Anh. Tổng Quan về Đỗ Hải Vương Nam

Kiến thức đó cho tôi một lăng kính rất rõ: doanh nghiệp muốn bền phải có hệ thống, có tiêu chuẩn, có khả năng đo lường và cải tiến liên tục.

Nhưng một tấm bằng không tự biến bạn thành người mới. Thay đổi thật sự đến khi bạn quay về, đối diện với thực tế, và dám đặt lại câu hỏi: mình sẽ giữ gì, bỏ gì, nâng cấp gì, để nghề gia truyền không chỉ “tồn tại” mà còn “dẫn dắt”. Tôi chọn quay về, và tôi chọn một cách quay về không hoài cổ: coi truyền thống là bệ phóng để xây một hệ sinh thái mới.

Truyền thống là bệ phóng khi bạn giữ được “uy tín nghề” như một tài sản chiến lược

Gia đình tôi dạy một nguyên tắc mà tôi xem như kỷ luật sống: vàng có thể non tuổi tùy loại, nhưng lời nói của người làm vàng phải đủ mười phần uy tín. Tổng Quan về Đỗ Hải Vương Nam

Trong ngành vàng bạc đá quý, uy tín không phải “giá trị mềm”. Uy tín là tài sản có thể quy đổi thành hợp đồng, dòng tiền, và sự tồn tại của thương hiệu qua nhiều thế hệ.

Khi hiểu uy tín là tài sản, bạn sẽ thay đổi cách vận hành. Bạn không chỉ hỏi “bán được bao nhiêu”, mà hỏi “mình có đang tích lũy niềm tin hay đang rút cạn niềm tin”. Bạn không chỉ hỏi “lợi nhuận hôm nay”, mà hỏi “chuẩn hôm nay có đủ để bảo vệ mình trước khủng hoảng ngày mai không”.

Từ bán vật phẩm đến làm chiến lược năng lượng, thay đổi nằm ở cách đặt vấn đề

Trong thị trường phong thủy, tôi quan sát rất rõ sự khác biệt giữa người bán vật phẩm và người làm chiến lược. Tôi chọn con đường thứ hai: tiếp cận trang sức phong thủy bằng tư duy quản trị, coi mỗi sản phẩm như một phần của chiến lược ổn định và phát triển dài hạn của người sở hữu. RỒI Đỗ Hải Vương Nam - Từ Người…

Với tôi, một chiếc nhẫn hay vòng tay không chỉ để đẹp. Nó giống một “trạm năng lượng” cần được thiết kế đúng bối cảnh, đúng mục tiêu, đúng thời điểm. Tôi thường bắt đầu bằng việc phân tích Bát tự, nhìn chu kỳ đại vận mười năm, rồi mới thiết kế một hệ sinh thái năng lượng bao quanh khách hàng. Hệ sinh thái đó có thể tích hợp trang sức mang theo người, yếu tố định danh như sim số, số tài khoản ngân hàng, và cả môi trường làm việc.

Điểm quan trọng là tôi luôn diễn giải theo ngôn ngữ doanh nhân: nếu tâm trí ổn định hơn, bạn giảm quyết định sai; nếu giảm quyết định sai, bạn giảm rủi ro tài chính; nếu giảm rủi ro tài chính, doanh nghiệp có cơ hội tăng trưởng bền. Khi bạn nhìn như vậy, trang sức không còn là chi tiêu cảm tính, mà trở thành một dạng self investment, một khoản đầu tư cho trạng thái và chất lượng quyết định. RỒI Đỗ Hải Vương Nam - Từ Người…

Tôi gọi đó là chiến lược “bao vây rủi ro”: không chờ vận hạn đến rồi hoảng, mà chủ động xây cấu trúc bảo hộ từ sớm bằng cách bổ sung đúng dụng thần, tức yếu tố ngũ hành còn thiếu, để doanh nhân giữ cân bằng trong giai đoạn biến động. RỒI Đỗ Hải Vương Nam - Từ Người…

Vì sao doanh nhân sợ thay đổi, dù ai cũng nói muốn thay đổi

Tôi gặp nhiều doanh nhân giỏi, nhưng bị kẹt ở một điểm chung: họ muốn thay đổi, nhưng sợ mất thứ đang có. Sợ mất khách hàng cũ khi nâng tiêu chuẩn, sợ doanh thu giảm khi làm chậm lại để làm đúng, sợ đội nhóm phản ứng khi siết kỷ luật. Nỗi sợ đó là thật, và không đáng xấu hổ. Điều đáng tiếc là nhiều người để nỗi sợ dẫn đường, nên chỉ thay đổi khi buộc phải thay đổi, tức khi đã muộn.

Cách tôi học từ thầy Long là đặt lại một câu hỏi tỉnh táo: cái giá của việc không thay đổi là gì. Khi bạn trả lời được câu hỏi đó, bạn sẽ thấy thay đổi không còn là sự lựa chọn “thích thì làm”, mà là một khoản đầu tư bắt buộc để doanh nghiệp sống qua chu kỳ.

Thay đổi cũng không đồng nghĩa với đập bỏ. Thay đổi bền vững thường là nâng cấp. Bạn giữ giá trị cốt lõi, nhưng bạn nâng hệ thống, nâng tiêu chuẩn, nâng cách đo lường, và nâng cách phục vụ. Từ đó, doanh nghiệp không bị phụ thuộc vào cảm hứng của người chủ, mà vận hành bằng kỷ luật và văn hóa.

Một khung thay đổi thực chiến cho doanh nhân, bắt đầu từ khách hàng và kết thúc ở hệ thống

Nếu bạn hỏi tôi thay đổi bắt đầu từ đâu, tôi sẽ trả lời bắt đầu từ ba câu hỏi, và bạn nên viết nó ra giấy. Khách hàng của bạn đang thật sự đau ở đâu. Kết quả cụ thể họ muốn nhận được là gì. Và tiêu chuẩn nào bạn phải giữ để kết quả đó xảy ra một cách nhất quán, không phụ thuộc vào may mắn.

Khi đã có ba câu hỏi này, bạn sẽ thấy mình cần bốn dịch chuyển tư duy, nghe đơn giản nhưng làm đến cùng thì rất ít người. Bạn phải dịch chuyển từ bán sản phẩm sang bán kết quả, nghĩa là mô tả rõ khách hàng sẽ tốt lên như thế nào sau khi mua, chứ không chỉ nói bạn tốt ra sao. Bạn phải dịch chuyển từ tối ưu lợi nhuận ngắn hạn sang tối ưu niềm tin dài hạn, vì niềm tin mới là thứ giúp bạn tăng giá và tăng vòng đời khách hàng. Bạn phải dịch chuyển từ làm theo cảm hứng sang làm theo hệ thống, vì cảm hứng chỉ đủ cho khởi đầu, còn tăng trưởng cần quy trình. Và bạn phải dịch chuyển từ cạnh tranh bằng lời nói sang cạnh tranh bằng tiêu chuẩn, vì tiêu chuẩn là thứ giúp doanh nghiệp nhân bản và đứng vững.

Đây là chỗ tôi liên hệ lại câu chuyện thầy gọi tôi là “Vương Kim Bảo”. Một thương hiệu không phải cái tên cho hay. Thương hiệu là lời hứa về tiêu chuẩn. Khi bạn sống đúng với tiêu chuẩn đó, thương hiệu tự nhiên có trọng lượng, và tên cá nhân hay tên thương hiệu đều trở thành một “bảo chứng” trong tâm trí khách hàng.

Câu chuyện nhỏ về một quyết định, khi bạn chọn khách hàng thay vì cái tôi

Tôi kể một tình huống tôi từng gặp, như một tấm gương để doanh nhân soi vào. Có một chủ doanh nghiệp trẻ, doanh thu không tệ, nhưng luôn bất an. Anh nói anh làm việc rất nhiều, nhưng mỗi quyết định đều như chạy trong sương. Anh mua nhiều thứ để “lấy may”, nhưng càng mua càng rối, vì không biết thứ nào thật sự phù hợp, và thứ nào chỉ là cảm giác tạm thời.

Tôi không bắt đầu bằng việc bán một món trang sức. Tôi bắt đầu bằng việc hỏi mục tiêu kinh doanh, hỏi giai đoạn anh đang đi qua, hỏi nỗi sợ lớn nhất nếu mọi thứ không như kế hoạch. Khi đặt đúng câu hỏi, anh tự nhìn ra gốc rễ: vấn đề không chỉ là thiếu may mắn, mà là thiếu một tiêu chuẩn vận hành đủ rõ để anh có thể bình tĩnh trước biến động. Sau đó tôi mới luận giải Bát tự để thấy điểm khuyết thiếu, rồi thiết kế giải pháp vừa đủ, không phô trương, tập trung vào sự ổn định và minh mẫn. RỒI Đỗ Hải Vương Nam - Từ Người…

Điều tôi yêu cầu anh cam kết không nằm ở vật phẩm. Tôi yêu cầu anh cam kết về hệ thống: mỗi tuần có một khoảng thời gian tĩnh lặng để rà lại số liệu, rà lại quyết định, và tự hỏi mình đang thực sự làm vì khách hàng hay đang làm để chứng minh cái tôi. Ba tháng sau, điều thay đổi lớn nhất không phải doanh thu, mà là sự bình tĩnh. Khi bình tĩnh, anh dám nói “không” với những đơn hàng không phù hợp, dám sửa quy trình chăm sóc khách hàng, dám nâng tiêu chuẩn cho đội nhóm. Doanh thu tăng là hệ quả, không phải mục tiêu duy nhất.

Thay đổi là cam kết dài hạn với khách hàng, với tiêu chuẩn và với chính mình

Bạn không cần thay đổi để trở thành người khác. Bạn cần thay đổi để trở thành phiên bản đúng hơn của bạn. Doanh nhân càng đi xa càng hiểu: thứ giúp bạn bền không phải là chiến thuật, mà là kỷ luật. Thứ giúp bạn mạnh không phải là lời nói, mà là tiêu chuẩn. Thứ giúp bạn lớn không phải là tham vọng, mà là mức độ bạn thật sự phụng sự khách hàng.

Hành trình của tôi, từ một người lớn lên trong xưởng kim hoàn, học quản trị hiện đại, quay về kế thừa và nâng cấp nhà máy hơn 30 năm, rồi xây Vương Kim Bảo như một hệ sinh thái phong thủy ứng dụng có cấu trúc, là hành trình của thay đổi bằng tiêu chuẩn và bằng hệ thống.

Nếu bạn đang đứng ở ngã rẽ, hãy bắt đầu bằng một câu hỏi rất cụ thể: khách hàng của tôi sẽ tốt lên thế nào sau khi họ chọn tôi. Khi bạn trả lời được câu hỏi đó bằng dữ kiện, bằng quy trình, bằng cam kết rõ ràng, bạn sẽ tự biết mình cần thay đổi gì, giữ gì và làm gì đến cùng. Và nếu một ngày bạn được gọi bằng tên thương hiệu thay vì tên cá nhân, hãy mỉm cười. Đó có thể là dấu hiệu rằng bạn đã bước qua một chuyển hóa quan trọng: chuyển từ người bán hàng thành người kiến tạo giá trị.

Thầy Phạm Thành Long : https://long.vn/pham-thanh-long-la-ai/